İletişimISSN:e-ISSN: 2757-976X
Yazar GirişiHakem GirişiYeni Üyelik
TürkçeEnglish
Anasayfa
Dergi Hakkında
Telif Hakları BildirimiAçık Erişim PolitikasıAmaç ve KapsamHakem Süreci İlkeleriHakem ve Editör KılavuzuÜcretlendirme PolitikasıEtik İlkeler ve Yayın PolitikasıArşivleme PolitikasıDizinlenme-İndekslenme
Yazara BilgiYayın KuruluMakale GönderSon SayıArşivİletişim

Kapalı Psikiyatri Servisinde Çalışan Erkek Hemşirelerde Şefkat Yorgunluğu: Nitel Bir Çalışma

Sena Özden,Fadim Büşra Keleş,Şahin Kesici,MEHMET AK

  • Sena Özden: Kızıltepe Devlet Hastanesi
  • Fadim Büşra Keleş: Yeşilyuva İlkokulu, Seyhan, Adana
  • Şahin Kesici: Necmettin Erbakan Üniversitesi, Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi, Meram, Konya, Türkiye
  • MEHMET AK: NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ
  •  Yıl : 2026
  •  Cilt : 6
  •  Sayı : 1
  •  Sayfa : 25-34
Amaç: Bu araştırma, kapalı psikiyatri servislerinde görev yapan erkek hemşirelerin şefkat yorgunluğu deneyimlerini inceleyerek bu olgunun bireysel, ilişkisel ve kurumsal belirleyicilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma, mesleki uygulamalar sırasında karşılaşılan etik ikilemleri ve mesleki zorlukları toplumsal cinsiyet temelli rol beklentileri bağlamında ele almakta; bu deneyimlerin profesyonel kimlik, bakım ilişkileri ve çalışma ortamı üzerindeki yansımalarını değerlendirmektedir. Ayrıca araştırma, psikiyatri hemşireliğinde duygusal dayanıklılığı ve öz-şefkat farkındalığını güçlendiren etmenleri belirleyerek kurum temelli destek stratejilerine katkı sunmayı hedeflemektedir. Yöntem: Araştırma, nitel araştırma yöntemiyle yürütülmüş. Çalışma grubu, bir devlet hastanesinin kapalı psikiyatri servisinde görev yapan 10 erkek hemşireden oluşmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmış, tümevarımsal tematik analizle değerlendirilmiştir. Kodlama iki araştırmacı tarafından bağımsız yapılmış, temalar üzerinde fikir birliği sağlanmıştır. Bulgular: Analiz sonucunda dört ana tema belirlenmiştir: şefkat yorgunluğunun kaynakları, duygusal yük ve tepkiler, etik duyarlılık ve profesyonel sınırların korunması ile öz-şefkat ve duygusal iyileşme çabaları. Bulgular, şefkat yorgunluğunun yalnızca bireysel bir tükenmişlik değil, duygusal emek, etik ikilemler ve kurumsal stresörlerin etkileşimiyle gelişen bir süreç olduğunu göstermiştir. Sürece etki eden koruyucu faktörler öz-şefkat ve ekip desteği olarak belirlenmiştir. Katılımcı ifadeleri, erkek hemşirelerin güvenlik, kriz yönetimi, fiziksel müdahale gibi alanlarda daha fazla sorumluluk üstlenmeleri nedeniyle özgün stresörlerle karşılaştıklarını ve bunun deneyimi biçimlendirdiğini ortaya koymuştur. Sonuç: Psikiyatri hemşirelerinde şefkat yorgunluğu, empati, etik sorumluluk ve kurumsal dinamiklerin kesişiminde ortaya çıkan karmaşık bir olgudur. Erkek hemşirelerin özgün deneyimlerine odaklanan bu çalışma, duygusal dayanıklılığı destekleyen süpervizyon uygulamalarıyla kurumsal destek politikalarına işaret etmektedir. Bulgular, bireysel farkındalığı artırmaya yönelik psikoeğitim ve öz-şefkat temelli yaklaşımların yanında kurum düzeyinde destekleyici önleme programlarının geliştirilmesinin yararlı olabileceğini düşündürmektedir.
Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Mevlana Tıp Bilimleri
2026, Cilt6, Sayı1
E-ISSN: 2757-976X
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. 1. Coetzee SK, Klopper HC. Compassion fatigue within nursing practice: a concept analysis. Nurs Health Sci. 2010;12(2):235–43.
  2. 2. Joinson C. Coping with compassion fatigue. Nursing. 1992;22(4):116–8.
  3. 3. Figley CR. Compassion Fatigue: Coping with Secondary Traumatic Stress Disorder in Those Who Treat the Traumatized. New York: Brunner-Routledge; 1995.
  4. 4. Uslu E, Buldukoğlu K. Psikiyatri hemşireliğinde şefkat yorgunluğu: sistematik derleme [Compassion fatigue in psychiatric nursing: a systematic review]. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar / Curr Approaches Psychiatry. 2017;9(4):421–39.
  5. 5. Karsavuran S. Sağlık sektöründe tükenmişlik: Ankara’daki Sağlık Bakanlığı hastaneleri yöneticilerinin tükenmişlik düzeyleri. Hacettepe Üniv İktisadi İdari Bilim Fak Derg. 2014;32(2):133–63.
  6. 6. Gök A. Merhamet etmenin dayanılmaz ağırlığı: hemşirelerde merhamet yorgunluğu. Süleyman Demirel Univ Iktisadi Idari Bilim Fak Derg. 2015;20(2):299–313.
  7. 7. Hiçdurmaz D, İnci FA. Eşduyum yorgunluğu: tanımı, nedenleri ve önlenmesi. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar / Curr Approaches Psychiatry. 2015;7(3):295–303.
  8. 8. Maslach C. Burnout: a multidimensional perspective. In: Schaufeli WB, Maslach C, Marek T, editors. Professional burnout: recent developments in theory and research. Boca Raton (FL): CRC Press; 2018. p.19–32.
  9. 9. Bride BE. Prevalence of secondary traumatic stress among social workers. Soc Work. 2007;52(1):63–70.
  10. 10. Cavanagh N, Cockett G, Heinrich C, Doig L, Fiest K, Guichon JR, et al. Compassion fatigue in healthcare providers: a systematic review and meta-analysis. Nurs Ethics. 2020;27(3):639–65.
  11. 11. Garnett A, Hui L, Oleynikov C, Boamah S. Compassion fatigue in healthcare providers: a scoping review. BMC Health Serv Res. 2023;23(1):1336.
  12. 12. Küçükceran H, Karaoğlu N, Çayır KE, Küçükşen KM, Çukur YC. Tıp fakültesi öğrencilerinde yaşam doyumu, umutsuzluk düzeyleri ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi. Mev Med Sci. 2024;4(1):28–36.
  13. 13. Naldan ME, Karayağmurlu A, Yayık M, Arı ME. Ameliyathanede çalışan sağlık profesyonellerinde tükenmişlik, iş doyumu ve depresyon. Selcuk Med J. 2019;35(3):152-8.
  14. 14. Uyar M, Boyraz YK, Gençağa K, Şahin TM. Bir üniversite hastanesinde çalışan araştırma görevlilerinin iş doyumunun değerlendirilmesi. Selcuk Med J. 2018;34(2):70-3.
  15. 15. Bodur S. Sağlık ocaklarında çalışan sağlık personelinin mesleki doyumu. Selcuk Med J. 1998;14(4):169–74.
  16. 16. Mangoulia P, Koukia E, Alevizopoulos G, Fildissis G, Katostaras T. Prevalence of secondary traumatic stress among psychiatric nurses in Greece. Arch Psychiatr Nurs. 2015;29(5):333–8.
  17. 17. Dickinson T, Wright KM. Stress and burnout in forensic mental health nursing: a literature review. Br J Nurs. 2008;17(2):82–7.
  18. 18. Marshman C, Hansen A, Munro I. Compassion fatigue in mental health nurses: a systematic review. J Psychiatr Ment Health Nurs. 2022;29(4):529–43.
  19. 19. Xie W, Chen L, Feng F, Okoli CTC, Tang P, Zeng L, et al. The prevalence of compassion satisfaction and compassion fatigue among nurses: a systematic review and meta-analysis. Int J Nurs Stud. 2021;120:103973.
  20. 20. Murray DD, Chiotu LB. How mental health nurses report their compassion fatigue. Issues Ment Health Nurs. 2024;45(5):506–19.
  21. 21. Şişe Ş, Altınel EC. Bir üniversite hastanesinde yatan hasta memnuniyeti. Selcuk Tip Derg. 2012;28(4):213–8.
  22. 22. Akman Dömbekci H, Erişen MA. Nitel araştırmalarda görüşme tekniği.
  23. Anadolu Üniv Sos Bil Derg. 2022;22(Özel Sayı 2):141–60.
  24. 23. Boyatzis RE. Transforming qualitative information: thematic analysis and code development. Thousand Oaks (CA): Sage Publications; 1998.
  25. 24. Kutlu Y, Sinat Ö. Psikiyatri kliniklerinde çalışan hemşirelerde tükenmişlik. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi. 2007;17(3):174–83.
  26. 25. Kayaoğlu K, Aslanoğlu E. Determining the Relationship Between Burnout Syndrome in Psychiatric Nurses and Compassion Fatigue. Turkiye Klinikleri J Nurs Sci. 2021;13(3):676–82.
  27. 26. Lombardo B, Eyre C. Compassion fatigue: a nurse’s primer. Online J Issues Nurs. 2011;16(1).
  28. 27. Erbe AM. Compassion fatigue and mental health in health care professionals. Workplace Health Saf. 2022;70(6):303.
  29. 28. Xie W, Wang J, Okoli CTC, He H, Feng F, Zhuang L, et al. Prevalence and factors of compassion fatigue among Chinese psychiatric nurses: a cross-sectional study. Medicine (Baltimore). 2020;99(29):e21083.
  30. 29. Collins S, Long A. Working with the psychological effects of trauma: consequences for mental health‐care workers – a literature review. J Psychiatr Ment Health Nurs. 2003;10(4):417–24.
  31. 30. Berger J, Polivka B, Smoot EA, Owens H. Compassion fatigue in pediatric nurses. J Pediatr Nurs. 2015;30(6):11–7.
  32. 31. Sinclair S, Raffin-Bouchal S, Venturato L, Mijovic-Kondejewski J, Smith-MacDonald L. Compassion fatigue: a meta-narrative review of the healthcare literature. Int J Nurs Stud. 2017;69:9–24.
  33. 32. Lauvrud C, Nonstad K, Palmstierna T. Occurrence of post-traumatic stress symptoms and their relationship to professional quality of life (ProQoL) in nursing staff at a forensic psychiatric security unit: a cross-sectional study. Health Qual Life Outcomes. 2009;7(1):31.
  34. 33. Austin CL, Saylor R, Finley PJ. Moral distress in physicians and nurses: impact on professional quality of life and turnover. Psychol Trauma. 2017;9(4):399–406.
  35. 34. Ohnishi K, Ohgushi Y, Nakano M, et al. Moral distress experienced by psychiatric nurses in Japan. Nurs Ethics. 2010;17(6):726–40.
  36. 35. Alimoradi Z, Jafari E, Lin CY, et al. Estimation of moral distress among nurses. Nurs Ethics. 2023;30(3):334–57.
  37. 36. Avci A, Ozer MR, Ay ME. Is being an emergency service professional a risk factor for violence in healthcare? Selcuk Med J. 2024;40(1):39–44.
  38. 37. Gauci P, Luck L, O'Reilly K, Peters K. Workplace gender discrimination in the nursing workforce. J Clin Nurs. 2023;32(17–18):5693–711.
  39. 38. Reedy N, Luyke T, McGregor R, King R, Dawson R, Robinson B, et al. Men in mental health: a scoping review of challenges, contributions, and future possibilities of recruiting into nursing. Nurs Rep. 2025;15(3):97.
  40. 39. Alqarni T, Alghamdi A, Alzahrani A, et al. Prevalence of stress, burnout, and job satisfaction. PLoS One. 2022;17(4):e0267578.
  41. 40. Shahrour G, Taha I, Ali AM, Alibrahim M. The moderating role of social support. Nurs Forum. 2022;57(6):1281–8.
  42. 41. Brotheridge CM, Grandey AA. Emotional labor and burnout. J Vocat Behav. 2002;60(1):17–39.
  43. 42. Inoue M, Tsukano K, Muraoka M, Kaneko F, Okamura H. Psychological impact of verbal abuse and violence by patients on nurses working in psychiatric departments. Psychiatry Clin Neurosci. 2006;60(1):29–36.
  44. 43. Dündar AH. Erkek toplumsal cinsiyet rolü stresi ve psikolojik iyi oluş ilişkisinde duyguları tanıma ve duyguların ifadesinin rolü. Int J Soc Humanit Sci Res. 2024;11(108):1080–7.
  45. 44. Meadors P, Lamson A. Compassion Fatigue and Secondary Traumatization: Provider Self Care on Intensive Care Units for Children. Journal of Pediatric Health Care. 2008;22(1):24–34.
  46. 45. Upton KV. An investigation into compassion fatigue and self-compassion. J Compassionate Health Care. 2018;5(1):1–27.
  47. 46. Crego A, Yela JR, Vicente-Arruebarrena A, Riesco-Matías P, Gómez-Martínez MÁ. The benefits of self-compassion in mental health professionals: a systematic review of empirical research. Psychol Res Behav Manag. 2022;15:2599–2620.
  48. 47. Ondrejková N, Halamová J. Prevalence of compassion fatigue among helping professions and relationship to compassion for others, self-compassion, and self-criticism. Health Soc Care Community. 2022;30(5):1680–94.
  49. 48. Nishihara T, Ohashi A, Nakashima Y, Yamashita T, Hiyama K, Kuroiwa M. Compassion fatigue in a health care worker treating COVID-19 patients: a case report. Biopsychosoc Med. 2022;16(1):10. doi:10.1186/s13030-022-00239-0.
  50. 49. Paiva-Salisbury ML, Schwanz KA. Building compassion fatigue resilience: awareness, prevention, and intervention for pre-professionals and current practitioners. J Health Serv Psychol. 2022;48(1):39–46. doi:10.1007/s42843-022-00054-9.
  51. 50. Patole S, Pawale D, Rath C. Interventions for compassion fatigue in healthcare providers: a systematic review of randomized controlled trials. Healthcare (Basel). 2024;12(2):171.